Ingurune grafikorik erabiltzen ez duten edo eta erabili arren terminalari beldurrik ez diotenek ezagutu eta erabili beharko luketen tresna da screen.

GNU Screen-ekin hainbat terminal izan ditzakegu martxan terminal (fisiko zein birtual) bakar baten barruan. Non dago honen berezitasuna? Gaur egun nahi beste terminal birtual izan ditzakegu ezta? Berezitasun nagusia Screen-en funtzionatzeko eran dago, terminalen zerbitzari bat bailitzan funtzionatzen du.

Nahi beste terminal berri gehitu ditzakegu Screen saio batean eta hauek ez dira hilko nahiz eta screen martxan jarri duen terminala itxi.

Abantailak:

• Nahi gabe egindako terminal itxierek ez dute bertan exekutatzen zegoen aplikazioa hiltzen.
• Urruneko makina batera hainbat konexio zabaldu beharrean, konexio bakarrarekin nahi beste terminal izan ditzakezu.
• Saioak berreskuratzeko aukera. Jatorrizko terminal itxierak ez duenez prozesu nagusia hiltzen, posible da berriro makina horretara konektatu eta screen barruan exekutatzen ari diren terminalen egoera berreskuratzea.

Frogatu dezagun screen:

• Zabaldu ssh saio bat kanpoko konputagailu batera (ez badaukazu inon ssh konturik, zure makinan bertan egin dezakezu froga terminal birtual bat erabiliz)
• Exekutatu screen
• Jarri top komando bat martxan
• Screen-en terminal berri bat gehitzeko sakatu Ctrl-a eta c
• Exekutatu emacs -nw /tmp/test.txt zabaldu berri duzun terminalean (emacs ez badago aukeran, zabaldu gaitasun txikiagoko beste edozein testu editore)
• Aurrez sortutako top terminalera bueltatzeko Ctrl-a eta p (edo Ctrl-a + 0-9)
• Askatu screen saioa terminaletik Ctrl-a eta d
• Itxi ssh saioa zabaltzeko erabili duzun terminala.
• Ireki berriro ssh saio bat lehengo makinara
• Berreskuratu screen saioa screen -r (screen saio bat baino gehiago zabalik baldin badaukazu screen -ls erabili dezakezu pid-ak ikusteko eta gero screen -r pid erabili)

Hau adibide bat baino ez da. Screen-ek aukera ugari dauzka, eta erabili ahala seguru gauza berriak deskubrituko dituzula.

Gehiago jakiteko:

• Screen User's Manual

• GNU Screen, una poderosa utilidad

Ahozko tradizioan sakonduz gizartearen premia berriei erantzun egokia eman nahi dien erakundea da Mintzola. Ahozkotasunaren ikerketa da bere zeregin nagusia, eta ondorengo bi egiteko ditu zehaztuta: ahozko tradizioaren behatoki dinamikoa izan, eta ahozko komunikazio beharrei erantzun.

2009. urte bukaeran eratu zen Fundazioa eta atzo bertan aurkeztu zuen prentsa-aurrekoan bere webgune berria, bere mezua eta helburuak sarean zabaltzeko asmoarekin. Aurkezpena Villabonako Subijana etxean izan zen (Mintzolaren eta Bertsolari Elkartearen egoitza dena) eta hantxe izan ginen Codesyntaxeko ordezkariak, Josune Zabalarekin (Mintzolako zuzendaria) eta Estibalitz Alkortarekin (Gipuzkoako Foru Aldundiko Euskara Zuzendaria).

Webgunea sortzeko orduan, Mintzolaren premiak izan ziren abiapuntua. Horien artean, txikitik hasita, datozen urteotan hazi egingo den webgunea behar zuen Mintzolak. Oraindik hasten dagoen Fundazioa da, baina etorkizun hurbilean asko handituko dena. Horregatik, webgune malgua behar zuen, bai diseinuan, zein eduki-kudeaketan eta antolaketa orokorrean. Hori dela eta, Plone plataforma aukeratu genuen webgunea sortzeko, oraingo beharrak ez ezik, datozen hilabeteetan sor daitezkeenak ere asetuko dituelako.

Plone CMS bat da (Content Management System; edukiak kudeatzeko sistema bat), Zopen dago oinarrituta eta kode irekikoa da. Codesyntaxek hainbat erakunderentzako eta elkarterentzako lanak egin izan ditu Plonen oinarrituta, besteak beste, Anesvad.org, Zumaia.net, Ulmapackaging.com, Egoibarra.com, Hotsak.com, Debabarrena.net,...

Webgunearen ezaugarri teknikoen artean, hauxek azpimarratuko genituzke: produkzio bizkorra eta intuitiboa, web itxurako kudeaketa-interfazea, eleanitza, irisgarria, bilatzaile arin eta sendoa, modulagarria izatea...

Mintzola.com webgunearen kasuan, une honetan webguneak lau atal nagusi ditu: Fundazioaren aurkezpena, Egitasmoak, Dokumentazio egitasmoa, eta Aretoen erabilera. Horrez gain, kasu honetan garrantzi berezia izango du albistegiak, Mintzola Fundazioaren inguruko berriak eta ahozkotasunaren inguruko informazioa argitaratuko dituena. Buletin batekin lotuta egongo da eta albisteak RSS zein e-postaz jasotzeko aukera emango du.

Helburua, beraz, hasieratik, Mintzolak zituen behar eta premiei erantzutea izan da, betiere webgunea erabiliko duten bisitariengan
pentsatuta. Webgunea irisgarria da, nola ez, eta erabilgarritasunari ere garrantzi berezia eskaini nahi izan diogu, erabiltzaileek informazioa azkar aurkitu dezaten. Informazioa da helburu nagusia, hortaz: edukiaren antolaketa egokia, albistegia eta buletina, bilatzaile arina, eta abar.

Mintzola, ahozko lantegia

Duela zenbait hilabete frogatu genuen baina ez zegoen orain bezain aurreratua. Duela pare bat aste berriz frogatu eta etxerako hartu dugu!

Pencil Project, Firefox-ean ezartzen den aplikazio bat da, arina eta erraz erabiltzen den horietakoa. Bere helburua, webgune eta aplikazioen prototipo eta maketak sortzea erraztea da.

Webgune bat definitzen ari garen fasean, oraindik diseinurik ez dugula komeni da egiturak antolatu, lehentasunak definitu eta informazioa egoki antolatzea. Maketa hauen gainean behar den guztia eztabaidatzen bada, gero lanak asko errazten dira eta arazo gutxiago izaten da.

Tresna honek berdin balioko dizu ordenagailurako edo eskuko telefonorako aplikazio bat nolakoa izango den pentsatzen ari bazara.

Eman aukera bat Pencil aplikazioari eta kontatu ea nola datorkizuen.

Luistxok atzo aipatu zuen Interneten nola idatzi azaltzen jardun zuela UEUren udako ikastaroetan. Ikastaroaren lehen eta azken saioak nire esku egon ziren, sareko marketinaren sarrera eta elkarrizketan nola parte hartzearen azalpena.

Sarrera: Interneteko marketina

Funtsean, marketina bezeroaren beharrak ezagutu eta asetzea da. Lan hau egiteko internetek hainbat aukera ematen dizkigu, bereziki bezeroekin sakonagoak izateko. Lehenago ere aipatu izan dugu blog honetan Cluetrain Manifestuaren defendatzaileak garela, eta sarea, eta marketina oro har, pertsonen arteko elkarrizketa moduan ulertzen dugula.

Horretaz gain, ikastaroan aipatu behar genituen gaien hurbilpena ere egin genuen. Hona hemen erabilitako aurkezpena:

Elkarrizketan parte hartu

Ikastaroa bukatzeko, sarean ematen ari den elkarrizketan nola parte hartu aztertu dugu. Edukia sortzeko dauzkagun aukerak: blogak, bideoak, argazkiak eta abar. Eposta kanpainek duten garrantzia bezeroarekin harremanetan. Baita sare sozialen inguruan sortzen ari den mugimendu guztia; Facebook edota Twitterren jarduteko era ezberdinak ikusi ditugu, beti ere erabiltzailea/bezeroa buruan izanda.

Telebistan

Atzo ETBko kazetari talde bat gerturatu zen UEUren egoitzara eta ondorengo bideoa prestatu zuten ikastaroa dela eta.

Bukatzeko, eskerrak eman nahi dizkiegu ikasleei jarritako gogoagatik. Baita UEUri ere ikastaro hau emateko aukera eskaintzearren.

Gaur eta bihar, CodeSyntax-eko lankide batzuen artean, UEUko ikastaro batean dugu zeregina eta lana: Marketina Interneten. Horren barruan, neuri, Interneten nola idatzi azaltzen saiatzea tokatu zait.

Aurkezpena hemen dago, baina oharra ohikoa da: aurkezpena ez da ulertzen hizlari edo irakaslearen azalpenik gabe. Hala ere, puntutxoren bat garatuko dut.

 Bat, ez idatzi poesiarik, eta idatzi gauzak diren bezala.

• Eleberriaren mugak gainditu eta hezur-haragizko bihurtu dira Daniel eta Paulo Obabatarrak

Ez, hori ez da izenburu bat Interneterako, Zabaldun horrela aurkitu nuen arren. Hobeto da:

• Bernardo Atxagaren 'Bi Anai' eleberrian oinarrituta film bat egingo dute

Eta poesiarik gabe idazteaz gain, erabili txosten itxurako erredakzioa. Parrafo laburrak, estekak benetako helmuga diren tokietara, puntuz puntukoak, maketazio ahaleginik ez egin (argazki edo testuen justifikazioa, adibidez).

Bi. Ez idatzi Internet papera balitz bezala, edo ez idatzi papererako gauzarik, ez formatuaren aldetik (ez egin kartelik Interneterako, ez idatzi Wordik), ezta idazkeraren aldetik ere (ez idatzi fax itxurako prentsa-oharrik). Idatzi informazioa, testu-editore lau batekin; eta horren bertsioak egin gero, bat papererako (behar baldin bada), bestea sarerako.

Mesedez ez kargatu PDFrik, Wordik, kartelik informazioa zabaltzeko. Papera besterik ez da hori. Patetikoa iruditu zitzaidan duela egun batzuk, 10 puntuko dekalogo interesgarri bat nola aurkeztu zuen sindikatu batek. Hor duzue. Irudi huts batean. Pentsa 6. puntua kopiatu nahi duzula mezu batean idazteko: ba, hartu inprimagailu analogiko bat (=boligrafoa), eta eskuz kopiatu, ze beste biderik ez dago.

Komunikazio politikak, korporatibo eta pertsonalak

Idazkuntzarekin eta testuen presentazioekin zerikusia duten puntuez gain, komunikazio politikari dagozkion puntu batzuk tratatu ditugu. Erakunde batek informazioa korporatiboki eman dezakeela, izenpe zehatzik gabeko albisteekin adibidez; baina baita bere baitako aditu edo komunikatzaileen izen-deitura eta ikuspegi pertsonalen bidez.

Korporazio/pertsona jardun horretan Facebook zein Twitterren ere nola jokatu behar den tratatu dugu. Ikasle talde interesgarria hurbildu da UEUra eta puntu hauetan elkarrizketa interesgarria izan dugu. Facebook ezagunagoa zitzaien eta Facebook-eko erakunde/pertsona dikotomiaz hausnarketa egina zuten baten batzuek. Twitter, aldiz, urrunago zeukaten ikasle hauek. Hala ere, nik tresna horren etorkizunean asko sinesten dut eta hor ere trebatzeko gomendioa egin diet.

Azkenean, apur bat filosofiko ere jarri naiz azalpenetan: pertsona eta komunikatzaile gisa, komunitate euskaldunean dugun paper eta konpromisoaz jardun izan dut.

Komunikazioa eta merkatua, euskaldunen artean, 100.000 lagunen kontua izango da, akaso; ez ustezko 700.000 euskaldun horiena. Merkatu horretan, ideiak, produktuak eta sormena mugitu eta eraginkor bihurtuko badira, balio ekonomikoa eta balio sozial-kulturala sortu behar badute, euskaldun horiek aktibatu behar dira sarean; eta erantzukizun handia dute horretan, demagun 1.000 laguneko nukleo konprometitu batek (publikotasun gehiago edo gutxiago duten euskaldunak, komunikatzaileak...). Horiek ez badute eragiten, jai dugu. Interneten idatzi behar da, nola edo hala, baina idatzi behar dugu, e?

2009ko maiatzean Tuentik diseinu aldaketa bat egin zuen. Sei hilabete geroago estreinatu zituzten hizkuntza berriak Tuentin: euskara, katalaniera, galiziera eta ingelesa. Beste 6 hilabete pasa eta hurrengo berrikuntza etorri zen: zaleentzako orrialdeak. Eta azkenengo hilabetean beste bi berrikuntza ekarri ditu Tuentik, eta biak probatu ditugu:

1. Lekuentzako orrialdeak checkin egiteko aukerarekin
2. Bideojokoak, zure lagunekin erabiltzeko

Tuentik beti eman du erabiltzaileek lekuak zehazteko aukera. Berritasuna da leku horientako bakoitzarentzako orrialde berezitu bat sortu duela orain, iruzkinak eta argazkiak gehitzeko aukerarekin. Eta orain checkin egiteko aukera ere ezarri diozkiote orrialde hauei, uneoro zure lagunek non zauden jakin ahal izateko.

Gure bulegotik probatu dugu checkin egiteko aukera, lagunekin Eibarko taberna batean kakahueteak jaten ari ginela esaten :-)

Bideoa: Blackberry batetik checkin egiten Tuentin

Bideojokoak ere probatu nahi izan ditugu. Hogei inguru jarri dituzte, baina arreta gehien deitu diguna Jai Lai izeneko bat izan da. Ikusi, ikusi frontoiaren dekorazioa!

 Bideoa: Jai Lai bideojokoa Tuentin

Tuentiren berritasunak, Sustatun

Codesyntaxek elikatzen du, Goienarekin batera, Sustatu Albistegia. Tuentin izandako berrikuntza hauen jarraipena egin izan dugu Sustatun berritasunak izan ahala:

• Zaleentzako orrialdeak Tuentini
• Bideojokoak Tuentin
• Tuenti euskaraz
  

15.000 pertsona Tuenti euskaratzearen alde

Tuentiren pantaila-irudi bat euskaraz, Goenkale telesailean

Tuentik euskaratzea iragarri du / Nola jarri Tuenti euskaraz

• Tuenti Lekuak

Lekuentzako orrialdeak gehitu dituzte Tuentin
Blackberry batetik checkin egiten

Checkin egiteko beste tresna batzuk: Gowalla eta Foursquare

Gaur goizean Lakuan egin den Berrikuntza Publikoari buruzko zazpigarren Mintegian egon gara, Software Libreari buruz betidanik jakin nahi izan zenuen guztia (eta inoiz ez zinen ausartu galdetzera) lemapean ospatu da, eta era berean o balio izan du.

Azkenean Bulego Teknikoa software librearen inguruan egin beharreko lan garrantzitsuen laguntza tresna bezala planteiatzen da: teknologia eta software librearen inguruan eszenategiak eta estrategiak landu, arlo horretan politikak proposatu, epe labur eta luzeari begira proiektu estrategikoak prestatu eta bultzatu edo esate baterako, maila guztietako bestelako administrazio batzuekin hartuemanak lantzea.

Beraz, erronka handia dago aurrera begira, eta batez ere prospektiban eta epe luzeari begira landuko diren eszenategietan lagundu eta koordinatuko dugu. Baina, azken batean software libreari buruz 2020 urteari begira zer nolako eszenategia imaginatu eta definitzen dugun Euskadirentzat askoren lana izango da.

Duela zenbait hilabete aipatu genuen Threadless kamiseta saltzailearen tankerako apustua egiten du Myfab enpresa frantziarrak, erabiltzaileak beraien produktuen diseinu eta aukeraketan murgiltzea.

Diseinatzaileek hainbat produktu-proposamen egiten dituzte eta erabiltzaileek mila bozka baino gehiago ematen badizkiote ekoizpen prozesura pasako dute.

Prozedura honi esker bere bezeroek gustuko izango dituzten produktuak soilik ekoitziko ditu Myfab-ek. Horretaz gain, produktuen eta erabiltzaileen artean lotura hertsiagoa egon dadin ere lortzen du.

Ekintza hauek nabaritasuna ematen diote merkatuan, gutxi baitira horrela jarduten dutenak. Bestalde, ez dugu ahaztu behar sarean salduta bitartekariak ekiditen dituela, marjina handiagoa eskuratuz.

Iturria: Infonomia

Codesyntaxen ez gara oso futbolzaleak, baina bai porrazaleak. Aitzolen eta Azpiren arteko tirabirei esker, azken horrek porra ederra sortu du. Etiam eta Mendicute izan dira kakati bakarrak; besteok hortxe dihardugu, jo-ta-sua, Paraguai, Ghana eta Eslovakia bezalako selekzioak animatzen. 

Uste dut porra horri esker inoiz baino sutsuago dihardugula mundiala jarraitzen. Bestela ere jarraituko genuke gutako gehienok, baina porrak beste zer bat ematen dio lehiari. 10 euro besterik ez ditugu jokatu, baina Aitzol eta Kere hor behean ikusteak... horrek ez dauka preziorik!

Porra egiteko bi alderdi landu behar genituen.

Alde batetik, taldeak aukeratzeko sistema eta puntuazioa. Eztabaida luuuze-luzeak izan ondoren, azkenean horrela egin dugu: Mundialeko 32 taldeak 4 multzotan banatu (onenetik txarrenetara) eta guztira 11 talde aukeratu behar izan ditugu (1, 3, 3, 4). Garaipen bakoitzeko, talde bakoitzak 3 puntu jasotzen ditu; gol bakoitzeko 1,5 puntu eta jasotako gol bakoitzeko -1. Fasea pasatzen den bakoitzean puntu extrak (8, 10, 12, 25) eta txapeldunari beste 20 puntu. Goleatzaile pare bat ere aukeratu behar izan ditugu eta gol bakoitzeko 2 puntu jasotzen ditugu.

Azpiegitura teknikoari dagokionez, hasiera batean Django gainean garatzea pentsatu genuen, baina azkenean Google Spreadsheets erabili dugu. Kalkulu eta grafika guztiak berak ematen dizkigu, CSko ingeniarien lanari esker. Azkar, arin eta zuzen.

Porrari egindako gainbegiratuarekin errepasoa emango diot mundialaren lehenengo zatiari. Hauek izan dira nire aukerak:

Faborito nagusiak (1 hartzeko): Brasil edo Espainia.

• Nik Espainia hartu dut. Mundiala irabazten badu, gutxienez puntu batzuk emango dizkit. Gaitzerdi.

Faboritoak (3 hartzeko): Argentina, Holanda, Portugal, Alemania, Frantzia, Ingalaterra, Italia.

• Alemania. Talde gazte eta kalitatekoa dauka. Dena normal joanda Argentina izango zuen finalerdietan (hala dirudi) eta Maradonak ez dit konfidantzarik ematen. Alemania hartu eta Argentina utzi nuen.
  
• Holanda. Sailkapen-talde erraza zeukan (Danimarka, Japonia eta Kamerun). Finalerako bidean Brasilen koadro berean dago, baina itxaropena neukan (eta daukat). Egia da azken urteotan ez direla fin-fin ibili, baina kalitatea daukate, talde orekatua, eta gola.
  
• Ingalaterra. Sailkapen-talde erraza zeukan eta koadro erraza finalerako bidean (Frantzia-Uruguai-Mexiko-Serbia-Ghana... izan zitekeen bere arerio finalerako bidean). Ia-ia finalista ikusten nuen. Baina sailkapen faseko bigarren geratu, Algeriaren aurka berdinduta, eta kaka. Dagoeneko kalean da. Hortxe galdu dut porra.
  
• Italia eta Frantzia ez nituen ondo ikusten. Eta Portugal Brasilen taldean zegoen eta Espainiarekin gurutzatuko zela zirudien (hala izan da).
  

Tartekoak (3 hartzeko): Serbia, Uruguai, Kamerun, AEB, Mexiko, Suitza, Nigeria, Txile, Paraguai, Grezia.

• Ez zitzaidan kostatu hiru aukeratzea: Paraguai, AEB eta Serbia. Lehenengo fasea aise gaindituko zutela pentsatzen nuen. Aukera asko zituztela. Batez ere, Paraguaik, Italiak sekula ez duelako lehenengo fase ona egiten. AEB ere bere mailan ibili da. Baina Serbiak huts egin dit. Azken partidako azken minutuan penaltia izan zuen sailkatzeko... eta kale!
  
• Txile ere ondo ikusten nuen, baina Brasilen aurka gurutzatu behar zenez zortzirenetan... ez nuen aukeratu.
  
• Uruguai edo Mexiko aukeratzekotan ere izan nintzen, baina euren multzoa ez nuen batere garbi ikusten (Frantzia eta Hegoafrika ere hortxe zeuden). Zein sailkatuko zen? Zein ez? Zalantza larregi. Gaizki egin nuen, garbi dago. Uruguaik egundoko puntu extra pila emango ditu porran. Ziurrenik, porrako txapeldunak Uruguai izango du bere taldeen artean.
  

Eskasak (4 hartzeko): Boli Kosta, Algeria, Ghana, Japonia, Danimarka, Hegoafrika, Australia, Hego Korea, Eslovenia, Eslovakia, Zeelanda Berria, Honduras, Ipar Korea. 

• Hego Korea sailkatuko zela iruditzen zitzaidan. Puntutxo batzuk eman dizkit.
  
• Hegoafrika ere hartu beharra zegoen. Herrialde antolatzaileak beti sailkatu izan dira bigarren faserako. Aurten izan ezik, jakina. Kaka.
• Eta beste biak? Ez zegoen aukera handirik. Zeelanda Berria hartu nuen, Italiaren taldean egonda punturen bat lortuko zuelakoan. Halaxe izan da. Eta Danimarkari ere aukeraren bat ikusten nion; bere taldean Japonia baino hobea zelakoan. Baina Japoniak ezustekoa eman zuen.

Eta horrelaxe gabiltza, mundialeko giroan erabat murgilduta. Algeria-Eslovenia edo Eslovakia-Paraguai bezalako partida interesgarriak ikusten.

Nolabait esateko, mundiala oraintxe hasten da, final-zortzirenetatik aurrera. Baina gutako batzuek, honezkero, jai daukagu. Talde asko kanporatuta, beste zenbait makal... Hala ere, puntuazio-sistema dela eta, uste dut final-aurreak arte emozioa izango dugula porran.

Hauxe da une honetan sailkapena. Neska bakarra porran eta bera nagusi. Dani ere gertu eta beste 5-6 tropelean:

Beste grafika honetan, berriz, talde bakoitzak eman digun puntu kopurua (kontuan izan horietako batzuek oraindik ez dutela final-zortzirenetako partidarik jokatu):

Html5-aren inguruan asko hitz egiten ari dela eta guk ere gure ikuspegitik ikusi nahi genituen berrikuntza horiek. Html5-ek ziurrenik eduki hobeak eta erabiltzailearekin interaktibitate handiagoko webguneak ekarriko dizkigu.

Gehienbat, web munduan programazioan gabiltzanon aldetik datoz aldaketak. Gure nabigatzaileek ere izango dute zeresana horretan, baina azkartasuna eta eraginkortasunean irabaziko dugu denok. Adibide nagusia Gmail da, html5 bertsioan askoz ere azkarragoa baita.

Programatzaileak soilik ez, baita diseinatzaileek ere: euren lana asko erraztuko du Html5-CSS3 binomioak. Lehen diseinu aldetik lan asko hartzen zituen elementuen posizio, kolore, etabarrek, orain askoz ere azkarrago eta kodeketa sinple batekin bidera daitezke.

Hiru atal nagusitan banatuko ditugu ikusitako aldaketak, batetik Javascript eta HTML edukien atzitzeak, bestetik HTML aldetik datozen elementu berriak eta azkenik CSSen gauza berriak.

Javascript API's:

• Client Side Storage (Web SQL Database, App Cache, Web Storage)
• Communication (Web Sockets, Worker Workers)
• Desktop experience (Notifications, Drag and Drop API)
• Geolocation

Egonkortasuna ere, Html5-aren aurrera pauso garrantzitsua da, erroreen kudeaketa gauzatu genezake eta datuak gorde, atzera, horri horretara itzuli eta datuak bertan izan genezake.

Web SQL Database izenpean, datuak datu-base batean gordetzeko aukera emango digu. Inolako datu base eskaera eta transferentziarik gabe, gure web zerbitzaritik beharrezko datuak, erabiltzailearen nabigatzaileko datu basean kargatu eta uneoro atzigarri izango zaizkigu, azkartasunean eta erabilgarritasunean asko irabaziz.

Cache sistema berriztatzaile batek ere atentzio deitu digu, bertan elementu bloke bat adieraziz, elementu kopuru guztiaren cacheatzea egiten da. Baldin eta bloke hau aldatzen ez bada, bloke guztiaren cache ez da galtzen. Orain artekoaren antzerakoa ezta? ba ez, oraingo cache sistema honekin, nahiz eta sarera ez konektatuta izan, eta baldin gure aplikazioan cacheatzeko esan  badiogu, orria errefraskatzen badugu, eduki guztia kargatuko dela ikusiko dugu. Hau zertarako? Offline moduan lan egin ahal izateko aukera bultzatzen du HTML5 berriak.

Workers atal interesgarria iruditu zait, Javascript-ekin lan egin dugunontzat batipat. Askotan prozesamendua eskatzen duen atazak deitzen ditugu eta honek nabigatzailea erdi hilda uzten du. Worker atal berri honekin, pisu handiko prozesuak horrelako baten pean exekutatuko ditugu, baina nabigatzaileak berdin-berdin jarraituko du funtzionatzen, worker honek prozesua amaitu bitartean. Mapa kontuetan edota eragiketa matematiko konplexuak exekutzatzeko aproposa berau.

Askotan nabigatzaile eta zerbitzariaren arteko hartu-emanak JSON edo AJAX bitartean bideratzen ditugu. Orain nabigatzaileek socket sistema bat dakarte bien arteko komunikazioa bideratzeko. Ez dugu horren demorik ikusi.

Notifikazio edota alerta sistema berria ere badu Html5 sistemak. Mezu pertsonalizatuak eta gauza politak egin daitezke, beti ere erabiltzaileari, adibidez: konektibitateari edota etorri berri den mezuren bati buruz informazioa emateko .

Drag and Drop moduko mogimendu konplexuak (Javascript) orain erabateko simpletasunera eraman dituzte. Erabiltzailearen erabilgarritasuna asko erraztuko du honek, batez ere datuak lortu edota erabiltzailearen beharrak lortzeko. Modu oso errexean.

Guretzat behintzat, pisu handia duen puntua Geolokalizazioa da (Tagzaniarrontzat). Eta Html5-en aurrera pauso handia izango da, beti ere erabiltzaileak hau balioztatzen badu. Mapen edozein api-rekin elkarlotuz, mapa batean gure uneko posizioa bereala ikusgai izango dugu.

HTML aldetik:

• Semantics (New tags, Link Relations, Microdata)
• Accessibility (ARIA roles)
• Web Forms 2.0 (Input Fields)
• Multimedia (Audio Tag, Video Tag)
• 2D and 3D drawing (Canvas, WebGL, SVG)

Html tag berriak ezarri dira, (header, section, article, header, aside, nav, footer). Hauek lehen CSS bidez eta estiloak ezarriz dena txukuntzen genituen, baina orain etiketa hauekin askoz hobeto egituratuko dugu gure webgunea eta bilatzaileek ere hobeto ezagutuko dituzte bertan dauden edukiak.

<a>-etan ezartzen diren Rel: atalean hobe espezikatu ahalko dugu LINK atal berri honekin, lotura horrek zer dakarren eta nondik datorren ezarriz. Ulerterrazagoa nabigatzaile eta bilatzaileentzako.

Aspaldiko kontua da microdata-n kontu hau, baina azkenean ulertu dute, microdaten beharra bilatzaileentzat. Gure edukien nondik norakoak hobeto ulertzeko eta anbiguetate puntu hori kentzeko. Bilatzaileen bilaketak askoz ere ziurragoak eta gaiarekin zerikusi handiagoarekin loturik izango ditugu.

Html5 berri honetan, elementu bildumak askoz hobeto elkartu eta roll zentzua emateko aukera izango dugu (ARIA roles), javascript eta kodeketa berezirik egin gabe.

Gure formularioetan aurrezarritako modelatutako datuak lortzeko aukera izango dugu. Datuak txukunago eta modu berri hauetan izango dira (TYPE): range, search, placeholder, ...

Balidazioetarako hauek : (color, number, email, tel...)

Denon belarritan izan da azken aldiko Adobe eta HTML5-aren arteko liskarra, bideo eta audio edukien flash-aren beharrarengatik. Orain, bai bideo eta audio streaming-ak flash gabe funtzionatzeko aukera izango du gure nabigatzaileak. Beti ere, manejurako beharrezkoak estandarrak dira, baina polit jartzeko aukera guztiekin.

Canvas-ekin lortu dena ikaragarria da. Erabateko erraztasuna lortu da Html5 berriarekin. Canvas-en erabateko kontrola eduki genezake, mugitu aldatu etab...baita 3D ko elementuak ere erakusteko aukera.

Kolorekin bakarrik ez, oraingo honetan, diseinatzaileek argitasun, saturazio, zoom eta hainbat svg baliorekin jolastu ahalko da.

CSS aldetik:

• Typography
• Visuals
• Transitions, transforms and animations
  

Asko hobetu da, CSS edukien kudeaketa eta erabilgarritasuna, hau da gauza nabarmenetako bat.

Selekzio, atributuen espezifikazio eta negatibotasunek, elementuen CSS atributuen kudeaketa ikaragarria dakarte.

Edukien maneju hobea, semeen atzitzea, bideratzeak bata bestearen barrenean eta sorrerak. Adibidez:

• h2:first-child { ... } 
  
• div.text > div { ... } 
• h2 + header { ... }
  

Elementu berdinean letra tipo bat baina gehiago izateko aukerak, estilizazio eta letrekin jokatzeko aukera askoz ere irekiagoa ematen digu.

Beste atal oso erabakior bat, Wrapping-a da (Eduki bat atal bati egokitzea). Orain arte diseinatzaileek bereak eta bi izaten zituzten edukiak txukun jartzeko, idatziaren arabera flotatzeko eta bestelako trikimailuekin, orain aldiz askoz hobeto kudeatuko dugu Html5ak dakarren CSS kontrol berriekin.

Atalak edo zutabeak. Orain arte JSen beharra zegoen eduki baten kudeaketa bideratzeko, orain aldiz zutabeak sortu eta kendu ahalko dira , edukiaren luzapenaren arabera, modu automatikoan.

Testu baten zabalera ere kontrolatu ahalko dugu, letra tipoa aldatu gabe, zuzenean testuaren stroke atributua aldatuz.

Oinarrizko kolore (RGB) aldaketetatik aparte, saturazio, iluminazio eta tonua aldatzeko aukerek ere ezarri dira.

Estilo kontuekin jarraituz, oso modan dagoen elementu baten erpin borobilduen sorkuntza, CSS erabiliz modu errazean nola egiten den ere deigarria da.

Irudien gradienteak eta itzalak estilo kontuetan eratorri berriak ekarriko dituzte.

Background irudien kontrolak ere gehitu dira. Irudi hauen tamainen editatzeak, irudi bat baina gehiago izateak ,eta abar.

Transition edota mugimenduen kontrolak. Elementu bat mugitu nahi bagenuen , Javascript erabiliz egiten genuen orain arte, orain aldiz, CSS ikutu sinple batekin egin daiteke. Baita Transformazioak ere, edukien mugimendu berriak eta ikusgarritasuna gehituz. Animazioak ere egin daitezke , transformazioak bezala, guzti honek lehengo flash edota GIF animatuak bezalako ikutuak egiteko baliagarri izango zaigu (diseinatzaileei asko gustatu ez arren).

IE6/7/8:

Programatzaileek kontutan izan dituzte IE (Internet Explorer) dituen arazoak edukien kudeaketa eta bisualizazioekin, ala, ez programatzaile eta ezta diseinatzaileak ez daitezen erotu, nabigatzaile batean ez dela ikusten eta bestean bai... kontutan izan dituzte zenbait ikutu, IE ondo ikus daitezen ere.

Konklusioak:

Html berri honek aplikazio berri eta eduki original berriak ikusteko aukera emango digu denbora laburrean, beraz aldaketa-puntu izango da Html5, aurreko eta hemendik aurrerako edukien artean.

Bestalde, web nabigatzaileetatik aparte, aurrez ere esan dugu telefono mugikorretako aplikazioen programazio berria ere izan daitekeela. Html5-i buruzko informazioa bilatzen baduzue, askok badarabilte gai hau. Beraz denbora gutxira ere telefonoetako aplikazio berriak ez dira aplikazio izango web-aplikazioak (offline/online) baizik.

Esteka interesgarri bi:

• Brad Neuberg izeneko Googleko programatzaile batek emandako aurkezpena oso interesgarria da. 50 minutuko bideoa da, HTML5ak dakartzan berrikuntza guztiak oso modu argian azaltzen baititu:
  

• Aurkezpena: Aurreko bideoan azaltzen den aurkezpen interaktiboa ere lortu dugu, baina bertan dauden edukiak ondo ikusteko behar beharrezkoa da Html5 darabilen nabigatzaile bat izatea. Internet explorer 8-ak , firefox 3.5etik aurrerakoak eta Google Chrome berriek badakarte, html5-erako soportea. Hona hemen aurkezpena.

Zurean ikus al daiteke HTML5-a duen edukirik ? hemen aztertu zenezake.

Luis Mendizabalek Luistxo Fernandez, CodeSyntax-eko sortzaileetariko bat, elkarrizketatu du Kalifornia saiorako.

Hirugarren urtez jarraian World Plone Day ekimenarekin bat egiten dugu CodeSyntax-en eta jardunaldi informatiboa antolatu dugu. Egitasmo hau munduk beste 30 hiri baino gehiagotan ospatzen da.

Jardunaldia Plonerekin eta bere aplikazioekin interesa duen edonori irekia dago.

Argazkiak.org | World Plone Day 2008 © cc-by-sa: codesyntax

Aurreko urteetan, argazkian ikus daitekeen moduan, hainbat pertsona gerturatu zaizkigu Plone hobeto ezagutzeko asmotan. 

Plone eduki kudeaketako sistemaren alde egiten dugun apustua sendoa da. Erreminta hau erabili ohi dugu eduki kudeaketa garrantzizkoa den proiektuetan. Azken adibideak hauxek izan daitezke: Arrasateko udala, Debabarreneko mankomunitatea edota Anesvad fundazioa.

Twitter edota Facebook ez dira prentsa-oharrak isurtzeko beste leku bat gehiago. Bezero eta erabiltzaileek enpresa eta erakundeekin hitz egin nahi dute, gogoan izan Cluetrain Manifestua, merkatuak elkarrizketak dira.

Sare sozialen erabilpen egokiaren adibideak geroz eta ugariagoak dira. Hona hemen orain gutxi gertatutakoa EasyJet hegazkin konpainiarekin.

• Orain bi aste Parisen ginen. Etxera bueltatzeko hegazkina bertan behera geratu zen Eyjafjallajökull sumendiaren afera zela eta.
• Hegaldiaren dirua itzultzeko eskaera egin genuen, baina erantzunaren zain geunden gaurdaino.
• Gaur arratsaldea Ed Freyfogle lagunaren mezu hauek irakurri ditut Twitterren: dirua itzultzen ez ziotelako kexatu da lehenbizi; hortik 20 minutura dirua itzuliko diotela erantzun diote Twitter bidez.
• Berdina egin dut neuk, Twitterren kexa mezua jarri dut; baita erantzuna jaso ere nire erreklamazioa erantzungo dutela esanaz. Hortik gutxira epostaz mezua jaso dut dirua itzuliko didatela iragarriz.

Hauxe da, besteak beste, community manager baten lanetako bat: zure markaz diotena entzun eta erantzutea.

Hiriak, hiritartasuna eta Internet: software eta parte-hartzea izenpean Deustuko Unibertsitatean ospatu den topaketan egon gara goizean eta, egitaraua ikusi ondoren, espero nuen bezala bizi-bizia eta interesgarria izan da.

Beharbada hizlari larregi denbora gutxirako, baina antolaketa ona. Azkenean, ideia ugari denbora gutxirako ..., beraz seguruenez topaketak jarraipena izan beharko du.

Jarraipenerako twitterren #colabora hashtag-a bilatuz, edo zuzeneko kronika Mikel Agirregabiriaren blogean.

Jardunaldian izan diren beste hizlari askoren artean, Codesyntax eta Tagzania services-en lankide den Dani Reguerak argi hitz egin digu datu publikoak aske izateak dakarren onurei buruz: partekatu, datuak ber-erabili, aukera berriak sortarazi, eta abar. OpenStreetMaps ipini du adibide moduan eta, esate baterako, Haitiko katastrofean.

Oso zaila da topakata osoa laburtzea, baina bizpahiru burutapen datorkit burura:

- Bide luzea dago egiteko eta web 2.0, softwarea eta horrelako ekimenak bideak baino ez dira, ez helburuak. Softwareari dagokionez, hobe  software librea erabiltzea

- Parte hartzea salaketa, kexak, ... publikoekin nahastearen arriskua ikusten dut. Beharrezkoak dira, baina ez dezagun parte hartzearen indarra horretara mugatu. Beharrezkoa dugu modu kolaboratzailean eraikitzea, sortzea, irudikatzea, proposatzea, ...

- Hobe funtzionatzen ditzute hiritarrengandik sortutako ekimenak, erakunde edo enpreseetatik sortutako ekimenak baino.

- Etorkizunaren irudikapenean eta eraikitzean parte-hartzea funtsezkoa denez, gehitu ditzagun indarrak horretan.

Oharra; Argazkia Mikel Agirregarbiriarena 

FitnessDigital

Izenak berak dioen moduan, fitness-eko makinak saltzen ditu Miñaoko enpresa honek. Hona hemen José Rodriguezek aipatutako puntu interesgarri batzuk:

• 2007an hasi zuten ibilbidea, beste ecommerce batetik zetozen 3 pertsonek.
  
• Gaur egun 12 lagunek egiten dute bertan lan, horietatik 5 lan komertzialera enfokatuak daude, bezeroaren arretara bereziki.
• Ondorengo herrialdeetan saltzen dute: Espainia, Portugal, Frantzia, Belgika eta Holanda.
  
• Legez, herrialde hauetako bakoitzean bulego bat irekitzera behartuta daude. Gainera, herrialde bakoitzean bertako telefono bat jartzen dute eta bertako pertsona batek izaten ditu bezeroekin hartu-emanak. Garrantzitsua da bezero frantsesek denda frantses batekin lanean dabiltzala sinistea.
• Funtsezkoa da espezializazioa eta katalogo luze eta sakona izatea. Joseren iritziz hortxe dago etorkizuneko abagunea, espezializazioan.
•  Beraien marketinaren %50-60a Adwords-en gastatzen dute.
  
• Pertsona bat sartu dute sare-sozialetan jarduteko, baina errentagarritasuna lortzea oso zaila dela uste du. Lan asko egin behar da eta denbora pixka bat eman behar zaio emaitzak ikusteko.

K-tuin

Apple-en produktuetan espezializatua dago K-tuin enpresa. Denda fisikoak izatetik Internetez saltzera pasa da Alberto Guederen gidaritzapean. Hona hemen zenbait ideia interesgarri.

• Interneten zein denda fisikoetan Apple-en produktuetan espezializatuak daude. Orain gutxi Apple zuzenean hasi zen saltzen Espainian eta denda fisiko propioak irekitzen hasi zen Madril eta Bartzelonan.
• Beraien helburua bereiztea da, horretarako bezeroan oinarritzen dira.
• Marketina egiteko bi ideia interesgarri aipatu dituzte:
• Lehiakideei aurre hartu eta Apple-en marketina probestu: iPad aurkeztu zenean, aurreratu egin ziren: promozio bat jarri zuten beraien webgunean  Ipad-a atera eta minutu gutxira doako zozketa bat egingo zutela esanaz. Horretarako beraien albistegira harpidetu behar zen. 15.000 pertsonen eposta helbideak sortu zituzten era horretan.
• Produktuen bideoak grabatu: saltzen duten produktu askoren bideoak grabatzen dituzte: unboxing-ak, alde guztietatik ateratzen irudiak, nola montatu behar diren ... kontua produktua erakustea da eta sarerako edukia sortzea. Apple berak ere ez du halakorik egiten.
• Bezeroen datu-baseak ondo erabiltzearen garrantzia: email marketinerako darabilte bereziki.
  

Hona hemen Enpresa Digitalaren webgunean jardunaldiaren informazio gehiago.