Zientzia dibulgatzeko webguneak: zer behar duen atari zientifiko batek
Zientziak gizartea eraldatzeko gaitasuna du, baina ez da berez iristen herritarrengana. Ikerketa-zentroek, katedrek eta elkarteek gero eta gehiago argitaratzen dute, baina edukia sortzea ez da nahikoa: bildu, antolatu eta irisgarri egitea da lana.
Zientzia dibulgatzeko atari bat ez da estilo onez idatzitako blog bat. Argitalpenak, pertsonak, agenda eta dibulgazioa batera kudeatu behar dituen tresna bat da. Atari hauek ez dira berdinak, baina arazo bera dute guztiek: erakunde baten jarduera osoa modu argian erakustea, edukia hainbat eskutatik etorrita ere.
DIPCren ikerketa-arloak eta ikerketa-lerroak, atariaren atal nagusietako batean.
Zientzia-komunikazioak baditu bere arauak
- Edukia ez du marketin-talde batek sortzen. Ikertzaileek eta komunikazio-bulegoek elikatzen dute, askotan barneko aplikazioetatik zuzenean.
- Publikoa askotarikoa da. Ikertzaileak, kazetariak, ikasleak, erakunde publikoak eta herritar arrunta.
- Informazioa etengabe aldatzen da. Hitzaldiak, bisitariak, argitalpenak, deialdiak, sariak.
Horregatik, atari batek datu-eredu sendoa, integrazioak eta epe luzeko mantentzea behar ditu. Sei gaitasun, labur:
Sei gaitasun
- Ikerketa-lerroak. Egitura argia, ez zerrenda lausoa. DIPCn lau arlo tematiko daude — QUANTUM, NANO, LIFE eta COSMOS — eta horien barruan 14 ikerketa-lerro zehatz, bakoitza bere deskribapenarekin, gai espezifikoekin eta hari lotutako argitalpenekin. Lerro bat gehitzea eduki-lan bat da, ez garapen-proiektu bat.
- Argitalpenak. Bilatzailea, ez zerrenda. DIPCren atariak 7.406 erreferentzia biltzen ditu (2000-2026), bilaketa arruntarekin eta aurreratuarekin, urtez edo egilez iragazteko aukerekin. Erregistroak barneko tresnetatik elikatzen dira automatikoki, eta atarian ikusten dena ez da zaharkituta geratzen.
- Pertsonak. Datu-basea, ez «Taldea» orri estatikoa: kategoriak, CVak, etorrerak eta joateak.
Argitalpenen bilaketa eta estatistikak: 7.406 erreferentzia, automatikoki elikatuta.
- Agenda. Ekitaldi mota asko, egutegi bakarra. DIPCn beste zentro batzuekin partekatuta (CIC nanoGUNE); BZP edo P4Kren atarietan, berriz, jaialdiaren programazio osoa.
- Dibulgazioa (outreach). Jaialdiak, erakusketak, topaketak, lehiaketak: P4K eta STROM DIPCn, On Zientzia eta Teknopolis Elhuyarren, Mujeres con Ciencia, BZP.
- Buletinak. Segmentazioa eta automatizazioa. DIPCk gutxienez bi buletin ditu: publiko orokorrera zuzendutako astekoa, euskaraz, gaztelaniaz edo ingelesez, eta irakasleentzako beste bat, eskola-jarduerekin. Elhuyar Zientzian, berriz, buletina automatikoki sortzen da atariko edukietatik, eta Mailchimp edo antzeko plataforma batek kudeatzen ditu harpidetza eta bidalketa.
P4K jaialdiaren egutegia: ekitaldi mota asko, egutegi bakar batean.
Sei gaitasun hauek ez dira zerrenda bat betetzeko: elkar elikatzen dute. Argitalpen batek ikerketa-lerro bat du, lerroak pertsonak, pertsonek hitzaldiak, eta hitzaldiek buletina.
Zergatik ez den ohiko webgune bat
- Integrazioa. Datuak barneko aplikazioetatik datoz; webguneak ez du beste datu-base bat asmatu behar. Horrek denbora aurrezten du, eta datu bikoiztuak eta akatsak saihesten.
- Eleaniztasuna. Eduki bera euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez, eta hizkuntza bakoitzak bere agenda eta buletina.
- Mantentzea. Egunero erabiltzen da: kudeaketa sinplea eta laguntza teknikoa dira funtsezkoak.
Hori ez da erakunde handientzako luxua. Alderantziz: talde txikiek ateratzen diote etekin handiena, ez baitute edukiak eskuz eguneratzeko denborarik.
Hamaika atari, erronka berberak
- Ikerketa-zentroak: DIPC eta Passion For Knowledge (P4K).
- Elhuyar: Elhuyar Zientzia, Teknopolis eta On Zientzia.
- UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra: Katedra.eus, Zientzia Kaiera, Cultura Científica, Mujeres con Ciencia eta Mapping Ignorance.
- BZP: Bizkaiko zientzia-jaialdia.
Mujeres con Ciencia, Katedraren dibulgazio-proiektuetako bat.
Ondorioa
Zientzia gizartearen eskura jartzea ez da edukia sortzea soilik: edukia aurkitzen erraza eta eguneratua izatea ere bada, eta hori arkitektura digitalaren arazoa da. Gainera, ez da behin egiten den lana: ikerketa aldatzen den heinean, atariak ere eguneratu behar du.
Zure erakundeak zientzia egiten edo dibulgatzen badu eta horrelako atari bat behar badu, hitz egin dezagun. Gure webguneen zerbitzua ere begira dezakezu.
